Artemisia Gentileschi, La Donna Caravaggista
lezing door kunsthistorica Karin Haanappel

Er zijn veel navolgers geweest van Caravaggio (1571-1610) maar er was slechts één "Caravaggista" en dat was Artemisia Gentileschi (1593-1652). Geboren in Rome ten tijde van de contra-reformatie en opgegroeid in het schildersatelier van haar vader Orazio Gentileschi (1563-1639) toonde Artemisia al vroeg haar kunstzinnige talenten. Haar voorkeur ging uit naar grootse historiestukken - een zeer ongebruikelijk genre voor vrouwen die geen menselijke anatomie mochten bestuderen naar naaktmodel - waarbij ze de chiaroscuro technieken van Caravaggio optimaal liet doorwerken. Ondanks haar controversiële positie was Artemisia Gentileschi de eerste vrouw die in 1616 werd toegelaten tot de Accademia dell'Arte del Disegno in Florence. Ook heeft zij gewerkt aan diverse hoven in Italië en aan het hof van de Engelse koning in Londen.

Haar leven was net zo turbulent als de tijd waarin zij leefde, vol beweging en dynamiek. Het grootste schandaal was de rechtszaak rondom haar verkrachting door een collega van haar vader, Agostino Tassi (1578-1644). In de archieven van Rome zijn de meeste getuigenisverklaringen van deze rechtszaak bewaard gebleven en daaruit kunnen we opmaken dat de positie van de vrouw in die dagen niet gunstig was. Als een vrouw verkracht was, had zij dit zelf uitgelokt en moest zij haar onschuld bewijzen. Daarvoor werd zij net zolang gepijnigd totdat zij haar schuld zou toegeven. Artemisia bleef haar schuld ontkennen maar heeft o.a. gebroken vingers opgelopen aan beide handen, wat het schilderen enige tijd heeft bemoeilijkt. Na deze kwestie in 1612 heeft zij Rome verlaten.

In de jaren' 80 van de twintigste eeuw is Artemisia Gentileschi een cultfiguur geworden bij de feministen. Daardoor zijn er veel geromantiseerde boeken en films over haar leven verschenen.
In deze lezing maken we kennis met de historische Artemisia Gentileschi, haar barokke schilderkunst en haar onstuimige leven vol passie en geweld. Daarbij zullen authentieke bronnen gebruikt worden over haar en haar tijdgenoten.

Meer informatie of boekingen voor deze lezing, mail naar This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

Op 8 maart 2012 is het boek 'Herstory of Art' van Karin Haanappel verschenen bij A3 boeken, daarin wordt Artemisia Gentileschi ook vermeld, zie www.herstoryofart.nl